Tokelau

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Tokelau
Tokelau
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
Slogan
Tokelau Mo Te Atua
Yüce olanlar için Tokelau
Tokelau haritadaki konumu
Tokelau konumu
Başkent Yok[1]
Resmî diller Tokelauca, İngilizce
Hükûmet Monarşi
• Monarşi
II. Elizabeth
• Yönetici
Ross Ardern
• Hükûmet Başkanı
Kelihiano Kalolo
Tarihçe  
• Himaye
Haziran 1889
• Britanya kolonisi
29 Şubat 1916
• Yeni Zelanda'ya bağlanma
11 Şubat 1926
• Yeni Zelanda egemenliği
1 Ocak 1949
• Su (%)
önemsiz miktar
Nüfus
• 2006 sayımı
1.466
GSYİH (SAGP) 1993 tahminî
• Toplam
1,5 milyon $ (227.)
• Kişi başına
1.035 $
Para birimi Yeni Zelanda doları (NZD)
Zaman dilimi UTC+13
Trafik akışı sol
Telefon kodu 690
İnternet alan adı .tk

Tokelau, Polinezya ada öbeği içerisinde, Büyük Okyanus'un güneyinde, Yeni Zelanda'ya tam bağımlı bir bölgedir. Birçok küçük Okyanusya ülkesi gibi mercan adalardan oluşur. Tokelau resmî olarak bir başkente sahip olmayıp, her üç mercan adasının merkezî yerleşim yerleri bulunmaktadır.[2]

Tokelau, hem Yeni Zelanda hükûmeti hem de Tokelau hükûmeti tarafından ulus olarak kabul edilmektedir. Tokelau her üç yılda bir seçim gerçekleştiren özgür ve demokratik bir yapı olarak kabul edilmektedir. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Tokelau'u Birleşmiş Milletler kendi kendini yönetemeyen bölgeler listesi'nde göstermektedir.

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Ülke ismi Polinezyacada kuzey rüzgârı anlamına gelmektedir. Ada kâşifler tarafından keşfedildiği süreçlerde Birleşik Adalar ya da Birleşik Grup olarak adlandırılmıştır.[3] 1946 yılında Tokelau Adası adını alan bölge, 9 Aralık 1976 yılında da isminde güncelleme yaparak günümüzde de kullanılan ismi olan Tokelau ismini resmî ismi olarak kabul etmiştir.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Toplam üç mercan adasından oluşan Tokelau, en kuzeydeki Atafu mercan adası ile güneydeki Fakaofo adası arasındaki mesafe 200 km'nin altındadır. Her üç adanın oluşturduğu toplam yüz ölçümü ise 10,8 km²'dir. Tokelau, bağlı bulunduğu Yeni Zelanda'nın kuş uçuşu yaklaşık 3700 km kuzeyinde yer almaktadır. Tokelau ile en yakın adatakımı olan Samoa'nın arasında 480 km bulunmaktadır. Tokelau coğrafî olarak, Samoa Adaları'nın kuzeyinde, Tuvalu'nun doğusunda, Phoenix Adaları'nın güneyinde, daha uzak mesafede bulunan Line Adaları'nın güneybatısında ve Cook Adaları'nın ise kuzeybatısında yer almaktadır. Swain adası kültürel olarak Tokelau ile birlikte Birleşik Adalar takımadalarına dahil edilen bir ada olmasına rağmen günümüzde siyasî olarak Amerika Birleşik Devletleri'nin denizaşırı bölgelerinden olan Amerikan Samoası'nın bir parçası konumundadır.

Adanın en yüksek noktasını herhangi bir ismi olmayan 5 m'lik yükselti oluşturmaktadır.[4] Tokelau şu üç mercan adasından oluşmaktadır:

Resim Mercan Adası Yüz ölçümü
km²
Lagun
km²
Nüfus
(2016)[5][6][7]
Sayımda
bulunan
Atafu.jpg Atafu 3,5 17 541 413
Nukunonu.jpg Nukunonu 4,7 98 452 385
Fakaofo Satellite NASA.jpg Fakaofo 4,0 50 506 399
Tokelau 12,2 165 1499 1197

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Tokelau nüfusu, ikisi Fakaofo'da, birer tanesi de Atafu ve Nukunonu'da olmak üzere toplam dört köyde yaşamaktadır. Tokelau'da yaşayanlar, bağlı oldukları Yeni Zelanda vatandaşı olarak kabul edilmektedir. Tokelau'da son olarak 2016 yılında yapılan resmî sayım sonuçlarına göre 1499 nüfus tespit edilmiştir. 2016 yılında yapılan sayımın ardından Tokelau'da 2011'de yapılan sayım sonuçlarına göre nüfusun %6,2 oranında artış sağlandığı gözlemlenmiştir. Bu artış ile adada yıllardır yaşanan nüfus azalma süreci kesintiye uğramıştır.[8]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Tokelau resmî olarak bir başkente sahip değildir. Tokelau'yu oluşturan üç mercan adasının merkezî yerleşim yerleri bulunmaktadır.
  2. ^ www.cia.gov - Tokelau hakkında bilgiler
  3. ^ Tokelau hakkında bilgiler
  4. ^ Tokelau'a dair bilgiler
  5. ^ "Atafu atoll profile: 2016 Tokelau Census of Population and Dwellings" (PDF). Government of Tokelau – Tokelau National Statistics Office (İngilizce). 2017-03-13. s. 8.  11 Şubat 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  6. ^ "Nukunonu atoll profile: 2016 Tokelau Census of Population and Dwellings" (PDF). Government of Tokelau – Tokelau National Statistics Office (İngilizce). 2017-03-13. s. 8. 
  7. ^ "Fakaofo atoll profile: 2016 Tokelau Census of Population and Dwellings" (PDF). Government of Tokelau – Tokelau National Statistics Office (İngilizce). 2017-03-13. s. 8. 
  8. ^ "Tokelau 2016 resmî sayım sonuçları" (PDF). 2 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2020. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Wikimedia Atlas'da Tokelau Wikivoyage-Logo-v3-tr.svg Vikigezgin'de Tokelau gezi rehberi