Hasan Ruhani

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Hasan Ruhani
7. İran cumhurbaşkanı
Görev süresi
3 Ağustos 2013 - 3 Ağustos 2021
Dinî Lider Ali Hamenei
Yerine geldiği Mahmud Ahmedinejad
Yerine gelen İbrahim Reisi
Bağlantısızlar Hareketi genel sekreteri
Görev süresi
3 Ağustos 2013 - 17 Eylül 2016
Yerine geldiği Mahmud Ahmedinejad
Yerine gelen Nicolás Maduro
İran Nükleer Başmüzakerecisi
Görev süresi
6 Ekim 2003 - 15 Ağustos 2005
Yerine geldiği Makam oluşturuldu
Yerine gelen Ali Laricani
Milli Güvenlik Yüksek Kurulu sekreteri
Görev süresi
14 Ekim 1989 - 15 Ağustos 2005
Yerine geldiği Makam oluşturuldu
Yerine gelen Ali Laricani
Kişisel bilgiler
Doğum Hasan Feridun
12 Kasım 1948 (75 yaşında)
Surhe, Simnan, Pehlevî İranı
Evlilik(ler)
Sahibe Arabi (e. 1968)
Çocuk(lar) 5
Bitirdiği okul Kum Havzası
Tahran Üniversitesi
Glasgow Caledonian Üniversitesi
Ödülleri Nasr Nişanı (1. Sınıf)
Fath Nişanı (2. Sınıf)
İmzası
Askerî hizmeti
Bağlılığı  İran
Hizmet yılları 1971-72 (zorunlu askerlik)
1985-91
Komutası İran Hava Savunma Kuvvetleri (1985-91)
İran Silahlı Kuvvetleri (1988-89)
Çatışma/savaşları Irak-İran Savaşı

Hasan Ruhani (Farsça: حسن روحانی‎‎; d. 12 Kasım 1948, Surhe, Simnan Eyaleti), İranlı siyasetçi, din adamı, hukukçu ve İran'ın 7. cumhurbaşkanı.

Ilımlı ve pragmatist bir lider olan Ruhani, 2013 İran Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde % 50'nin üzerinde oy alarak İran'ın yedinci Cumhurbaşkanı oldu.[1]

Gençliği ve eğitimi

[değiştir | kaynağı değiştir]

Hasan Ruhani 12 Kasım 1948'de Simnan Eyaleti'nin Surhe şehrinde dindar bir ailede doğdu. Babası Hac Esedullah Feridun, Surhe'de bir baharat dükkanına sahipti. Babası Esedullah Feridun, Muhammed Rıza Pehlevi zamanında siyasi olarak aktif olduğu ve önce 1962'de tutuklandığı ve daha sonra 1979'da İran Devriminden önce yirmi kez tutuklandığı söyleniyor. Çeşitli din alimlerinden dini eğitim aldıktan sonra 1969 yılında başladığı Tahran Üniversitesi'ndeki hukuk eğitimini 1972 yılında bitirdi. 1979 yılında Büyük Britanya'ya giderek İskoçya'daki Glasgow Caledonian Üniversitesi'nde çalışmalarını sürdürdü ve 1995 yılında hukuk alanında masterını 1999 yılında ise doktorasını tamamladı.

Ruhani, iyi derecede Fransızca, Almanca, İngilizce, Arapça ve Rusça biliyor.[2]

Siyasî faaliyetleri

[değiştir | kaynağı değiştir]

Hasan Ruhani, İran İslamcı hareketinin başlangıcında Ayetullah Ruhullah Humeyni'yi takip ederek siyasi faaliyetlerine başladı. 1965 yılında İran'da seyahat etmeye başladı ve Şah Muhammed Rıza Pehlevi'nin hükûmetine karşı konuşmalar yapmaya başladı. O yıllarda birçok kez tutuklandı ve kamuya açık konuşmalar yapmaktan men edildi.[3] Kasım 1977'de, Ruhullah Humeyni'nin oğlunun ölümünü anmak için Tahran'ın Ark Camii'nde düzenlenen halka açık bir tören sırasında Ruhani, İslamcı hareketin sürgündeki lideri Ayetullah Humeyni için "İmam" unvanını ilk kez kullandı. İran'ın dışında, yurt dışında okuyan İranlı öğrencilere halka açık konuşmalar yaptı ve Fransa'ya giden Humeyni'ye katıldı.

İran İslam Devrimi'nden sonra doğmakta olan İslam Cumhuriyeti'ni istikrara kavuşturmak için elinden geleni yaptı ve ilk adım olarak, düzensiz İran ordusunu ve askeri üslerini örgütlemekle işe başladı. 1980'de İran Meclisine seçildi. Devrim sonrası Mecliste toplam 20 yıllık bir dönem boyunca görev aldı.

1968 yılında Sahibe Arabi ile evlendi. 5 çocuğu var.

  1. ^ "Hasan Ruhani, İran'ın müstakbel Cumhurbaşkanı". bbc.com. 15 Haziran 2013. 3 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2017. 
  2. ^ "İran'da Hasan Ruhani dönemi". bbc.com. 3 Ağustos 2013. 30 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2017. 
  3. ^ Rouhani, Hassan (2008). Memoirs of Hassan Rouhani; Vol. 1: The Islamic Revolution (Farsça). Tehran, Iran: Center for Strategic Research. ISBN 978-600-5914-80-1. 
Siyasi görevi
Önce gelen:
Mahmud Ahmedinejad
İran Cumhurbaşkanı
2013-2021
Sonra gelen:
İbrahim Reisi