Kalfa

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Kalfa (çırak, usta yardımcısı), Osmanlı İmparatorluğu’nda sarayda hizmet veren kadın görevliler ve nezaretçiler için kullanılan genel bir terimdi.[1] Acemi kızlar, kalfa rütbesine yükselmeyi beklerlerdi.[1] Kalfa, ustanın (haremin önde gelen idari/denetleyici görevlilerinin unvanı) altında bir rütbeydi. Usta ve kalfa unvanları Osmanlı lonca teşkilatı terminolojisinin bir parçasıdır. Yasal olarak cariye olan bu kadınlar rütbelerine bağlı olarak görevlerinde hatrı sayılır bir yetki ve etkiye sahip olabiliyorlardı ve genellikle haremdeki alt rütbeli görevliler ve hanedan üyeleri tarafından büyük saygı görüyorlardı.[1]

İstanbul’dan bir kalfa.

Zanaatkarlar arasında bu terim benzer bir anlama sahipti: Henüz usta unvanını almamış ve kendi dükkanını açmamış bir genç usta adayı.[2]

Hünkar kalfaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Padişahın kişisel hizmetinde olan kalfalara hünkar kalfaları denirdi. Haznedarlar, haremde denetleme görevleriyle görevlendirilen yüksek rütbeli vekil kalfalardı.[1] Usta olarak da bilinen haznedarlar, Sıradan kalfalardan daha üst rütbeliydi.[1] Elebaşları (haznedar usta veya yüksek haznedar) harem hizmeti hiyerarşisinde bayan kahyanın hemen altındaki ikinci en yüksek pozisyona sahipti.[1]

Önemli kalfalar[değiştir | kaynağı değiştir]

II. Mahmud’un hayatını kurtarıp cesareti ve sadakatinden dolayı hazinedar usta unvanını alan Çevri Kalfa önemli kalfalardandı.

Birçok padişahın hanımları evlenmeden önce kalfalık yapmışlardır.[1]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem. University of Texas Press. 2010. ISBN 978-0-292-78335-5. 
  2. ^ Koulouri, Christina; Murgescu, Bogdan, (Ed.) (2005). Ottoman Empire. Teaching modern southeast European history : alternative educational materials / series editor Christina Koulouri, Center for Democracy and Reconciliation in Southeast Europe, ISBN 9608685729, 9789608685727. 1. Center for Democracy and Reconciliation in Southeast Europe. s. 93. ISBN 9789608685734. Erişim tarihi: 31 Ekim 2019. Generally, in order to become a master (usta), one had first to be an apprentice (çirak) and then an aid (kalfa).  r eksik |soyadı1= (yardım)